حسگر CMOS چیست و تعریف و کاربردهای آن

CMOS (اختصاره عبارت نیم‌رسانای اکسید-فلز مُکمِّل یا complementary metal-oxide-semiconductor) اصطلاحی است که برای تعریف مقدار حافظه کمی که در مادربورد کامپیوتر قرار دارد و اطلاعات تنظیمات BIOS را در خودش ذخیره میکند، به کار میرود. برخی از تنظیمات BIOS شامل تنظیمات زمان و ساعت و تقویم دستگاه را همانند تنظیمات سخت افزاری هستند.

حسگر CMOS چیست
CMOS چیست و تعریف و کاربرد آن

سایر نام های گفته شده برای CMOS عبارتند از Real-Time Clock) RTC) و حافظه Non-Volatile RAM) NVRAM) و یا تراشه complementary-symmetry metal-oxide-semiconductor ) COS-MOS).

CMOS یک تراشه رایانه ای در مادربورد یا به طور اختصاصی یک تراشه حافظه است به این معنی که به طور معمول اطلاعات مربوط به تنظیمات ذخیره شده در هنگام خاموش روشن شدن کامپیوتر را از دست میدهد (درست مثل اینکه محتویات RAM هر بار که کامپیوتر خود را مجدداً راه اندازی می کنید ، حفظ نمی شوند). اما از باتری CMOS برای تأمین توان ثابت در تراشه استفاده میشود و وقتی که سیستم خاموش و یا بوت شود اطلاعات توسط تراشه BIOS از حافظه CMOS بازخوانی میشود.

به CMOS RAM حافظه پاک نشدنی NVRAM  یا Non-Volatile نیز می‌گویند زیرا با یک میلیونیوم آمپر فعال می‌شود و تا هنگامی که باتری لیتیوم فعال باشد داده‌ها در حافظه آن باقی می‌مانند. تمامی مادربردها دارای تراشه مخصوص هستند که بر روی آن BIOS یا ROM BIOS قرار دارد. BIOS مجموعه‌ برنامه‌هایی است که در یک یا چند تراشه ذخیره شده‌است، که در هنگام راه‌اندازی سیستم این مجموعه برنامه‌ها قبل از هر برنامه‌ای حتی سیستم عامل بارگذاری می‌شوند چرا که مسیول بازخوانی اطلاعات اولیه در ویندوز سیستم هستند.

نحوه کارکرد BIOS و CMOS

BIOS یک چیپست به کار رفته در مادربورد کامپیوتر است که همانند CMOS وظیفه برقراری ارتباط بین پردازنده سیستم و سایر قطعات سخت افزاری کامپیوتر همچون کارت گرافیک، کارت صدا، هارد دیسک پورت های USB و سایر قطعات را به عهده دارد. بدون وجود BIOS در کامپیوتر از به درستی کار کردن قطعات سخت افزاری مختلف در کامپیوتر نمی توان اطمینان حاصل کرد. همچنین وقتی کامپیوتر بوت میشود، برای تنظیم و راه اندازی مجدد سیستم، تراشه BIOS اطلاعات قطعات مختلف سخت افزاری کامپیوتر و زمان و هر چیزی که اطلاعاتش در حافظه CMOS باشد را بازخوانی میکند. بنابراین اگر تاریخ و زمان در سیستم به درستی تنظیم نشد این احتمال هست که عمر باتری CMOS رو به اتمام است و نیاز به تعویض دارد.

باتری حسگر CMOS
باتری CMOS چیست؟

CMOS معمولاً از باتری سلولی CR2032 به اندازه سکه تغذیه می شود که به آن باتری CMOS گفته می شود. بیشتر باتری های CMOS به اندازه عمر مادربورد سیستم دوام می آورند که در بیشتر مواقع به بیشتر از ۱۰ سال میرسد، اما در برخی مواقع هم زودتر نیاز به تعویض پیدا میکند. همانطور هم که گفته شد عملکرد ناصحیح و یا آرام سیستم در تنظیم زمان و تاریخ کامپیوتر و از بین رفتن تنظیمات BIOS یک نشانه از کم شدن عمر باتری CMOS و فرا رسیدن زمان تعویض آن است.

نکات بیشتر درباره باتری های CMOS و CMOS

در حالی که بیشتر مادربردها دارای جایگاهی برای باتری CMOS هستند، برخی رایانه های کوچکتر مانند بسیاری تبلت ها و لپ تاپ ها دارای یک محفظه خارجی کوچک برای باتری CMOS هستند که از طریق دو سیم کوچک به مادربرد متصل می شوند. برخی دستگاه هایی که از CMOS استفاده میکنند این قطعات به همراه میکرو ریزپردازنده ها، میکروکنترلرها و حافظه استاتیک هستند (SRAM).

دو اصطلاح BIOS (كه مخفف basic input/output system است) و CMOS (كه مخفف complementary metal oxide semiconductor است) را با هم اشتباه مي گيرند و به يك معنا به كار مي برند. البته اين دو به هم مرتبطند ولي دو جزء مشخص و مجزا از هم هستند كه وجودشان براي كامپيوتر ضروري است. BIOS برنامه اي است كه يك كامپيوتر را استارت مي كند، در حاليكه CMOS جايي است كه برنامه BIOS اطلاعات و جزئيات مورد نيازش از قبيل تاريخ، زمان و تنظيمات سيستم را ذخيره مي كند.

هنگام راه اندازی رایانه ، گزینه ای برای راه اندازی BIOS یا CMOS وجود دارد. راه اندازی تنظیم CMOS به این صورت است که می توانید تنظیمات ذخیره شده آن مانند تاریخ و زمان و چگونگی راه اندازی اجزای مختلف رایانه را تغییر دهید. همچنین می توانید از تنظیمات CMOS برای غیرفعال کردن / فعال کردن برخی از قطعات سخت افزاری استفاده کنید.

تراشه های CMOS برای دستگاههای دارای باتری مانند لپ تاپ مطلوب است زیرا در مقایسه با سایر تراشه ها از انرژی کمتری استفاده می کنند. اگرچه آنها از هر دو مدار قطبی منفی و مدارهای قطبیت مثبت (NMOS و PMOS) استفاده می کنند ، اما در هر زمان فقط یک نوع مدار روشن می شود.

حسگر CMOS چیست

CMOS در دوربین های دیجیتال

اصطلاح CMOS به چیپ یا حسگر تصویر دوربین  هم اشاره می کند که البته این حسگرهای CMOS را گاهی با نام DIS نیز میشناسند. این سنسورها در سال ۱۹۹۸ جایگزین حسگرهای CCD شدند. سنسورهای CMOS به دلیل تولید در مقیاس انبوه، نسبت به CCD ارزانتر و کم مصرف تر هستند اما در نور کم حساسیت کمتری دارند و در نور ضعیف تصاویر با کیفیت کمتر ایجاد میکنند. همچنین این سنسورها نسبت به CCD توان مصرفی پایین تری دارند و همچنین کاربردهای بیشتری همچون تبدیل آنالوگ به دیجیتال، تنظیم رنگ سفید و کنترل های دوربین و … دارد. گفتنی است چیپ های تصویر CMOS توسط تولیدکنندگان متعددی در جهان تولید میشوند و تکنولوژی تولید آنها انحصار خاصی ندارد.

همچنین ببینید

معرفی سیستم عامل iOS و همه چیز در مورد آن

معرفی سیستم عامل iOS و همه چیز در مورد آن

سیستم عامل مهمترین نرم افزاری است که در تلفن همراه و کامپیوتر ها وجود دارد …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *